Geschiedenis

Protestantse Gemeente Appelscha

De Protestantse Gemeente is ontstaan door het “Samen op Weg” proces van de Hervormde Gemeente en de Gereformeerde kerk. Hieronder volgt een stukje geschiedenis. 

De Gereformeerde kerk
De Gereformeerde kerk in Appelscha is gesticht op 7 februari 1836 door ds. Hendrik de Cock, de kerkvader van de afscheiding, met één ouderling en één diaken. De gemeente bestond uit 16 personen. In Appelscha was er namelijk een groep mensen, die geen bevrediging meer vond in de prediking, zoals die in het oude kerkje in Oud-Appelscha werd gehouden. Men vond deze te liberaal. Eén van de eerste predikanten was Ds. v.d. Scheer, hij deed in juni 1849 zijn intrede. Hij is degene geweest die de mogelijkheden voor christelijk onderwijs bespreekt. Het duurt tot 1911 voor de christelijke school een feit is.

400px-Appelscha_Geref_002Het kerkgebouwimages
Het eerste kerkje verrees aan de Smidslaan, waarna in 1841 een nieuw gebouw betrokken werd aan de Vaart ZZ 61, wat later de naam “Ons Huis” kreeg. Het huidige Gereformeerde kerk gebouw ( aan de van Emstweg) is in gebruik genomen in 1956.
De architect is dhr. H. van Leeuwen.

Het orgel is gebouwd in 1979 door de firma gebr. Reil, uit Heerde.

De Hervormde kerk
Door de komst van veenarbeiders, die voor een sterke groei van Appelscha zorgden, werd de oorspronkelijke Hervormde Kerk in Oud Appelscha te klein en de afstand naar het nieuwe Appelscha te groot. De eerst aangestelde predikant was ds. Meijer op 20 oktober 1839.
Het kerkgebouw aan de Vaart ZZ is in 1869 gebouwd voor fl. 9.449,00 en in mei 1870 in gebruik genomen: in hetzelfde jaar nam de gemeenteraad het 800px-Appelscha_NH_kerkbesluit om aan de kerk een toren met luidklok en uurwerk toe te voegen. In 1882 werd besloten om de twee wijkgemeenten ‘Oud-Appelscha’ en ‘Nieuw-Appelscha’ samen te voegen.

Eind 19e eeuw was het een roerige tijd in de veengebieden. Steenkool was als brandstof in opmars en Appelscha-Herv3ahierdoor ontstond er veel armoede in de omgeving van Appelscha en moesten veel mensen een beroep doen op diaconale ondersteuning. Dit veranderde in het begin van de 20e eeuw, er kwamen meer sociale zekerheden die de voormalige veenarbeiders meer vrijheid gaven.

Uit het Nieuwsblad van het Noorden d.d. 14 februari 1966
Deel Hervormde kerk in Appelscha uitgebrand.
Door een voorbijganger werd zaterdagavond brand ontdekt in de consistoriekamer van de Nederlands Hervormde kerk te Appelscha. De brandweer kon niet verhinderen dat het vertrek en een gedeelte van de kerk uitbrandde. Het orgel kreeg waterschade. Het interieur van de kerk was volledig zwartgeblakerd. Voorlopig zullen geen kerkdiensten worden gehouden. De oorzaak is onbekend. De kerk was verzekerd.

Het fraaie orgel in de kerk is rond de eeuwwisseling geplaatst door Petrus van Oeckelen. Van de bouwer van dit orgel is niet veel bekend. Het prachtige front verwijst naar deze bekende orgelbouwer. Na de 800px-Appelscha_Herv_Kerk_Van_Oeckelen_1900brand werd het orgel in 1967 gerestaureerd, jammer genoeg niet geheel in de oude stijl.

400px-Appelscha_HV_004
Enkele registers vervielen en werden vervangen door nieuwe. Het orgel heeft één klavier en één pedaal. Door middel van de jaarlijkse onderhoudsbeurten wordt getracht het orgel in goede staat te houden. Door de verbouw  van de Hervormde kerk en het samen gaan met de Gereformeerde kerk wordt het orgel vervangen door het orgel uit de Gereformeerde kerk.

De kerkelijke activiteiten zijn in de loop der jaren steeds meer in (nieuw) Appelscha geconcentreerd. Als gevolg van dalend kerkbezoek en teruglopende financiën is in 2004 de kerk in Oud Appelscha afgestoten.